टोटल राष्ट्रिय मासिकको यो अंकसँगै हामी नयाँ वर्षमा प्रवेश गरेका छौं । वर्ष २०७३ हामीबाट बिदा भइसकेको छ । गएको वर्ष विभिन्न कारणले चर्चामा रह्यो । विभिन्न घटना परिघटना भए । तिनै घटना परिघटनालाई संक्षिप्तमा प्रस्तुत गरेका छौं । योसँगै हाम्रा सम्पूर्ण पाठकवर्ग, विज्ञापनदाता, शुभेच्छुलाई नव वर्ष २०७४ को हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछौं ।
टुटफुट र जुटको सिलसिला
भनिन्छ, कम्युनिस्टहरु सधैं सँगै बस्न सक्दैनन् । टुटफुट भइरहनु कम्युनिस्टका लागि दालभात खाए सरह मानिन्छ । वर्ष २०७३ मा पनि कम्युनिस्ट पार्टीमा टुटफुट र जुटको सिलसिला भइरह्यो । केही वर्षअघि पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको माओवादीबाट अलग भएर मोहन वैद्यले नयाँ पार्टी बनाएका थिए । यिनै वैद्य नेतृत्वको माओवादी पुनः एकपटक फुटेको छ । केहीअघि नेत्रविक्रम चन्द फुटेर अर्को पार्टी बनेको थियो । त्यसपछि पुनः रामबहादुर थापा, पम्फा भुसाल, देव गुरुङलगायत नेताहरु पुरानै मूलपार्टी अर्थात् दाहाल नेतृत्वको माओवादी केन्द्रमा समाहित बने ।
राप्रपा र राप्रपा नेपाल पनि यसै वर्ष एकीकरण भए । एकीकरणको पहिलो महाधिवेशनले कमल थापालाई अध्यक्षमा चुन्यो । महाधिवेशनसम्म त ठीकै थिए नेता प्रकाशचन्द्र लोहनी । पछि उनैले पार्टी फुटाएर नयाँ पार्टीको नेतृत्व गर्न थाले ।
काबुलमा नेपालीको हत्या
६ असारमा अफगानिस्तानको राजधानी काबुलमा १३ नेपालीको हत्या भएको छ । काबुलमा सुरक्षा गार्डका रुपमा काम गर्दै आएका १३ नेपालीमाथि लक्षित गरी आत्मघाती बम हमला गरिएको थियो ।
सरकार परिवर्तन
२९ असारमा एमाले अध्यक्ष केपी ओलीको सरकारविरुद्ध संसदमा अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता भयो । यसपछि ओली सरकार ढालेर माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल कांग्रेसलगायत केही साना दलको समर्थनमा प्रधानमन्त्री बने । उसो त ओली सरकार दाहालकै समर्थनमा बनेको थियो ।
सडक सञ्जालमा जोडिनु
२५ साउन २०७३ मा डोल्पा र हुम्ला सडक सञ्जालमा जोडियो । गाडी नपुगेका मुलुककै यी दुई जिल्लामा गाडी पुग्यो । सर्वसाधारण खुसी देखिए । डोल्पामा २५ साउनमा जिप र ट्र्याक्टर पु¥याइएको थियो । यस्तै हुम्लामा भने २१ फागुनमा जिप पुग्यो । योसँगै नेपालका सबै जिल्ला सडक सञ्जालमा जोडिन सफल भए ।
भाषाको विवाद
नेपाली भाषाको मानक तय गर्न २३ भदौमा लवदेव अवस्थीको नेतृत्वमा भाषा आयोग गठन भयो । यो आयोग गठन भएसँगै विवाद उत्पन्न भए । आयोगले भाषासम्बन्धी चलिआएको मान्यता भत्कने देखिएसँगै भाषाविद्हरु आयोगको विपक्षमा उभिए । योसँगै भाषा संशोधन तथा सुधारको कुरा सेलाएर गयो ।
कुरा राष्ट्रिय परिचयपत्रको
सरकारले यही २०७४ वैशाखदेखि राष्ट्रिय परिचयपत्र लागू गर्ने घोषणा गरे पनि अहिलेसम्म बन्ने छेकछन्द देखिँदैन । जनताले प्राप्त गर्ने सबै सुविधा प्रदानका लागि सहज बनाउन यसको अवधारणा ल्याइएको थियो । पछिल्लो समयमा केही प्राविधिक कारण दर्शाउँदै निर्धारित समयमा लागू नहुने निश्चित झै बनेको छ।
लोडसेडिङ अन्त्य
लामो समयदेखि ऊर्जा संकट झेल्दै आएको मुलुकले यो वर्ष लोडसेडिङको मार खेप्नु परेन । ऊर्जामन्त्री जनार्दन शर्माले विद्युत् प्राधिकरणको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतमा कुलमान घिसिङलाई नियुक्ति गरेसँगै राजधानी काठमाडौंलगायत मुलुकका विभिन्न प्रमुख सहरका जनताले लोडसेडिङको सास्ती खेप्नु परेन । सँगै मुलुकमा निर्माणाधीन ऊर्जा आयोजनाहरु एकपछि अर्को सम्पन्न हुँदै गए । भारतबाट पनि केही विद्युत् आयात गरियो । अहिले मुलुकभर लोडसेडिङ अन्त्यको तयारी थालिएको छ ।
एसएलसी बन्यो एसईई
परीक्षा प्रणालीमा सुधारसँगै वर्ष २०७३ बाटै एसएलसी एसईईमा रुपान्तरित भएको छ । विगत वर्षको प्रणाली खारेज गर्दै यसपटकदेखि अक्षरांकन प्रणालीमा एसईई परीक्षाको नतिजा निकाल्ने तयारी थालिएको हो । एसईईमा सहभागी हुने कुनै पनि परीक्षार्थी भने अनुत्तीर्ण हुने छैनन् ।
एमालेको मेची–महाकाली अभियान, गुम्यो ४ को ज्यान
एमालेले स्थानीय तह चुनाव लक्षित गरी २१ फागुनदेखि मेची–महाकाली अभियान सुरु ग¥यो । अभियानको विरोध पनि भयो । जसमा मधेसी मोर्चा अग्रपंक्तिमा रह्यो । अभियानलाई मोर्चाका कार्यकर्ताले सप्तरीको तिलाठीमा अवरोध सिर्जना गरे । सोहीबखत मोर्चाका कार्यकर्ता र प्रहरीबीच झडप भयो । झडपमा परि मोर्चाका ४ कार्यकर्ताले अनाहकमै ज्यान गुमाउनुप¥यो । ४ जनाको मृत्युसँगै स्थगित भएको एमालेको अभियान २८ फागुनदेखि पुनः सुरु गरियो ।
स्ववियुको चुनाव
त्रिविले विद्यार्थीहरुको संगठन स्ववियु चुनावको तिथि तय ग¥यो । २०५६ पछि हुन नसकेको स्ववियु चुनाव यसपटक भयो । तर पनि आंशिक रुपमा । कहीं भयो, कहीं, स्थगित, कहीं फरक मितिमा सम्पन्न भए । यो निर्वाचन समानुपातिक आधारमा गराइएको थियो । अझै केही क्याम्पसहरुमा भने स्ववियुको चुनाव हुन नसकेको अवस्था छ ।
कञ्चनपुरको गोली काण्ड
कञ्चनपुरको आनन्द बजारमा भारतीय एसएसबीको गोली प्रहारबाट स्थानीय गोविन्द गौतमले ज्यान गुमाए । दशगजासम्बन्धी विवादमा एसएसबीले नेपालीमाथि गोली प्रहार गरेको थियो । भारतीय पक्षले भने गोली नचलाएको जिकिर गर्दै जग हसाउने काम ग¥यो । यसको सर्वत्र विरोध भयो ।
स्थानीय तह चुनाव
सरकारले स्थानीय तह चुनावको घोषणा गरेको छ । यही ३१ वैशाख २०७४ का लागि चुनावको तिथि तय भएको छ । मुलुक संघीय संरचनामार्फत स्थानीय तह चुनावको चटारोमा जुटेको हो । स्थानीय तहको चुनावका लागि राजनीतिक दलहरु जनताको घरदैलो पुग्ने क्रम पनि बढेको छ ।
टोटल राष्ट्रिय मासिकबाट
https://www.khabarera.com/total/archives/2753
प्रकाशित मिति: २ बैशाख २०७४, शनिबार १५:३५
