काठमाडौं । चिसो भए छ क्यारे, छोराले भुक्क लात्तीले हान्यो । पेटमै । मूच्र्छै पार्ने गरी । निद्रा खलबलियो । हिटरको उज्यालो कोठाभरि थियो । छोरो मस्त निद्रामा । छोराको मामु पनि उस्तै । सिरानीको मोबाइल हेरेको त रातिको २ बजेर २६ मिनेट भएको रहेछ । यति चाँडै उठेर पनि के गर्नु चिसामा । सिरानीको किताब पढुँ भन्ने लाग्यो । आ.. अलि पछि उठ्नुपर्ला भनेर सुत्ने प्रयत्नमा लागे । अहँ निद्र्रै आएन । कसै गरी आएन । बरु तराईको गाउँको एक मामाको याद आयो । उनको सदावहार भनाइ याद आयो । ‘डाइरेक्ट ल्वाङल्वाङ टू पुनर्वास’ यो मेरो भनाइ होइन । हो उनै मामाको भनाइ । कान कम सुन्थे ।
हो यही गल्लीबाट छिर्नुहोस् ।
गाउँभरिकै मामा हुन् उनी । सबैका साझा मामा, सार्वजनिक मामा । उनको थेगै बनेको थियो ‘डाइरेक्ट ल्वाङल्वाङ टू पुनर्वास’ । मामाका सन्तान थिएनन् । माइजू भने थिइन् । रूपकी पनि राम्री, चर्को आवाजले बोले पनि फरासिली, मनमा कपट नभएकी । यी मामामाइजूका सन्तान नभए पनि हाँसीखुसी जीवन बिताउँदै थिए । वस्तुभाउ पालेकै थिए । उनको घर सबैको जक्सन । बाटो छेवैको घर, तास खेल्ने, कक्कड खाने कहिले कहिले त कक्कडमा गाँजा मिलाएर पनि खाने गर्थे अलि पाका उमेरकाहरू ।
मामा पढेलेखेका होइनन् । तर, तास खेल्दा कल्ब्रेकको हिसाबकिताब त कनिकुथी लेख्थे । माइजू मामाभन्दा सावाँ अक्षर राम्रै बुझ्ने अलि चल्तापुर्जा । गाउँमा यस्तै चल्दै थ्यो मामामाइजूको जीवनयापन । घरधन्दा माइजू सम्हाल्ने, मामा त बाहिरको काममा बीजी रहने । फुर्सदमा गाँजा भरेको कक्कड खाँदै तास खेल्ने । प्रायः नगद, कहिलेकाहीं उधारो पनि चल्थ्यो । साँझ पर्यो कि हिँडिहाल्ने । ‘डाइरेक्ट ल्वाङल्वाङ टू पुनर्वास’ भन्दै उनी पुनर्वासतिर लाग्थे । सरकारी वन फाँडेर भरखरै बस्ती बसेको । राज्यबाट पुनर्वास गरिएको बस्ती भएका कारण त्यसलाई वरपर गाउँका व्यक्तिले पुनर्वास भन्ने गर्थे ।
उनी किन भन्थे ‘डाइरेक्ट ल्वाङल्वाङ टू पुनर्वास’ ? धेरैसम्म कसैले बुझेन, माइजूबाहेक । माइजू बुझ्थिन् मामाको भाषा । हामी सबै उस्तै लम्फु जो परियो । खासमा मामा पुनर्वासमा लोकल दारु अर्थात् मदिरा सेवनका लागि जाने गर्थे । साँझ पर्यो कि मामा ‘डाइरेक्ट ल्वाङल्वाङ टू पुनर्वास’ भन्थे राति अबेर मदिराले झुम भएर घर आउँथे । कहिले माइजूसँग झगडा गर्थे, कहिले माया गर्थे, खाना खान्थे अनि भुक्लुक्क लडेर एकैपटक बिहान उठेर हिजैको नित्यकर्ममा व्यस्त रहन्थे ।
मामा पुनर्वासमा लोकल दारु अर्थात् मदिरा सेवनका लागि जाने गर्थे । साँझ पर्यो कि मामा ‘डाइरेक्ट ल्वाङल्वाङ टू पुनर्वास’ भन्थे राति अबेर मदिराले झुम भएर घर आउँथे । कहिले माइजूसँग झगडा गर्थे, कहिले माया गर्थे, खाना खान्थे अनि भुक्लुक्क लडेर एकैपटक बिहान उठेर हिजैको नित्यकर्ममा व्यस्त रहन्थे ।
पछि माइजू आफ्नै मामा पर्नेसँग हिँडिन् । मामा एक्लै भए । उनको ‘डाइरेक्ट ल्वाङल्वाङ टू पुनर्वास’ जाने क्रम भने रोकिएन । झन् बढ्यो मामा एक्लै भए । माइजू हिँडेपछि कहिल्यै खुसी देखिएनन् । सधैं उदास, सधैं विरक्त । उनको मदिरा सेवनको क्रम बढ्दै गयो । पछि क्षयरोगले समात्यो एक्लो जीवन सदाका लागि त्यागे अनि मुक्त भए । वास्तवमा ती मामाको मृत्यु भएको पनि १० वर्षै नाघ्यो होला । अचानक उनको याद आयो । उनको भनाइ याद आयो । उनीसँग बिताएका कुरा याद आयो । उनी बित्नु केही अघि नै मैले गाउँ छाडेको थिए । भेट नभएको पनि धेरै झल्याकझुलुक उनीसँग बिताएका क्षणको एकएक याद आयो ।
यतै बाट जानुहोस् ।
पत्नीजी परीक्षाको तयारीमा । मेरो खाना बनाउने पालो तर पनि पत्नीजीको आधा सहयोगबाटै खाना पाक्यो । खाइवरी झोला बोकेर हिँडन थाले । पत्नीजीको प्रश्न आयो । कता, अनामनगरतिरै त होला ? मैले भने हो नि ‘डाइरेक्ट ल्वाङल्वाङ टू बाजेको चिया पसल’ । पत्नी त ट्वाँ । म पनि ट्वाँ । ला राति मामाको सम्झना आयो । बिहान पनि उही कुरा ।
खबर इराका सम्पादकसँग सोधें । के होला आजको इस्यु ? ‘स्थानीय निकाय पुनःसंरचना आयोगको प्रतिवेदन’ लाई केही विश्लेषण गर्ने कि । म बसें सुरु त गर्ने । कताबाट गर्ने । एकछिन सोच मग्न भएँ । आ… के टाढाको विषयमा मात्र कलम समात्ने । अब नजिक आफ्नै वरपरका विषयमा केही लेख्नुपर्यो भन्ने सोच आयो । लेख्ने पनि के भन्ने । पत्रकार जमघट हुने स्थानको विषयवस्तु । यहाँ पत्रकार मात्रै होइन कलाकार, वकिल, व्यापारी, जागिरे सबैको जमघट हुन्छ । यो स्थान प्रभुको भान्सा घर वा बाजेको चिया पसलका रूपमा चर्चित छ । मानिसको भेटघाट गर्ने, सम्झौता गर्ने, छलफल गर्ने उपयुक्त थलो बनेको छ । अहिले जाडोको मौसममा यहाँ चियाको चुस्कीसँगै घाम ताप्नेको भीड देख्न सकिन्छ ।
यो मोटरसाइकल वर्कसपको बोर्डबाट बायाँ मोडिनुहोस् ।
यो जक्सनमा पुग्न दुईवटा बाटोको प्रयोग गर्न सकिन्छ । सिंहदरबार पूर्वीगेटबाट एउटा युनियन जानेबाटो लाग्नुपर्छ । युनियन हाउस पुग्नु अगावै आउने सानो गल्लीबाट छिरेपछि पुग्न सकिन्छ । अर्को भने सिंहदरबारको पूर्वीगेट पुग्नुअघि अलि दक्षिणबाट बाटोको अर्कोतर्फ सत्कार रेस्टुरेन्ट देखिन्छ । यो माथिको तस्बिरमा देखिएको गल्लीबाट छिरेर सन्दीप मोटरसाइकल वर्कसप आउँछ । यही वर्कसप, बाजेको कफी सप र प्रभुको भान्छा घरको बीचमा एउटा खाली ठाउँ छ । यही खाली ठाउँमा केही बेन्च र कुर्सी राखिएका छन् । यही बसेर भेटघाट, छलफल र घाम तापेर चियाको चुस्की लिने गरिन्छ ।
केही दिनअघि मात्र प्रेस युनियनका कार्यकर्ता ज्ञानप्रसाद बास्तोला, कालिका महत र नेपाल पत्रकार महासंघ काठमाडौं शाखाका अध्यक्ष गोविन्द चौलागाईं यहीं गफिइरहेको भेटिए । ‘भेटघाट र चियासँगै घाम ताप्नुको मज्जै बेग्लै,’ अध्यक्ष चौलागाईं भन्छन्, ‘साथीभाइसँगको भेटघाट हुने जक्सन हो यो, सबैको सजिलो ठाउँ बनेको छ, लोकेसन दिन पनि सजिलो ।’
घाम तापेर चियाको चुस्की लिइरहेकाहरू यहाँको जक्सनमा ।
यस्तै पत्रकार जीवन बीसी पनि यतै भेटिए । थापागाउँमा रहेको अफिस छाडेर उनी अनामनगरको यो सुवेदी चोकसम्म आइपुगेका हुन् । उनी भन्छन्, ‘नियमित भेटघाट र चिया खाने जक्सनका रूपमा यसलाई लिन सकिन्छ ।’ यहाँ विभिन्न क्षेत्रका मानिसको जमघट हुनु सामान्य हो । सुन्धारामा रहेको नागरिक दैनिकका मार्केटिङ अफिसर जीवन तिमिल्सिना पनि चिया खान यतै आउँछन् । ‘२० मिनेट त हिँडेरै आउँछु । यहाँको चियाको चुस्कीसँगै घाम ताप्नुको स्वाद गज्जबकै हुन्छ,’ तिमिल्सेनाले भने, ‘पार्टीसँग डिल गर्न पनि यतै सहज हुन्छ । यहाँ हरेक व्यक्तिसँग भेट हुने भएकाले लोकप्रिय जक्सन बनेको हुन सक्छ ।’ प्रेस युनियनका पूर्वमहासचिव शिव लम्साललाई पनि यतै भेटन सकिन्छ । उनी पनि घाम ताप्दै कफीको स्वाद लिन बेग्लै मजा आउने अनुभव सुनाउँछन् । यो जक्सन लम्सालको नियमति भेटघाट गर्ने स्थान बनेको छ ।
बाजेको कफी सप र देखिएको मानिसको भीड ।
मार्केटिङमा लामोसमय बिताएका दीपक अधिकारीको जक्सन पनि यही हो । उनी यहाँ नियमित भेटिन्छन् । घाम ताप्दै कफीको चुस्कीसँगै फोनमा विज्ञापनका विषयमा डिल गरिरहेको देख्न सकिन्छ । सबैसँग सहज भेट हुने स्थान यही रहेको अधिकारीको भनाइ छ ।
यहाँ सिंहदरबारका कर्मचारीहरू पनि फुर्सदमा चिया खान आउँछन् । मौका परे सुक्खारोटी र तरकारी खानेको जमघट पनि उस्तै हुन्छ । गरिबी निवारण तथा सहरी विकासमन्त्री हृदयराम थानीका स्वकीय सचिव नरेशसिंह थापा पनि घाम ताप्दै चियाको चुस्की लिइरहेका भेटिन सकिन्छ । यो सबैको सर्वसुलभ जक्सनका रूपमा स्थापित भएको छ । यहाँ सानादेखि ठूला व्यवसायका कुरा पनि भइरहेका भेटिन्छन् । फिल्मका कुरा, पत्रकारिताका कुरा तथा व्यवसायका कुरा गर्ने थलोका रूपमा स्थापित भएको छ ।
बाजेको कफी सप भित्र ।
सबैको जमघटले यो स्थानमा सधैं चहलपहल देख्न सकिन्छ । यहाँ धेरैको जमघट हुने भएकाले मोटरसाइकलको वर्कसप, बाजेको चिया पसल र प्रभुको भान्सा घरले राम्रै व्यवसाय चलाइरहेका छन् । सम्पादक मोतीलाल पौडेलले दिएको इस्यु एउटा लेखियो अर्को । यो लेख्नेबेलासम्म त इस्युका बारेमा केही भनेको थिएन । उनी पनि सँगै थिए । यो हालेपछि के प्रतिक्रिया आउँछ । अर्को भेटमा सेयर गरौंला । आजको डेस्टिनेसन : ‘डाइरेक्ट ल्वाङल्वाङ टू बाजेको चिया’ यत्तिनै ।
अगाडि नीलो सिसा भएको घरमा प्रभुको भान्सा घर ।
प्रकाशित मिति: २४ पुष २०७३, आईतवार १६:३५
