सुर्खेत, ६ कात्तिक । काखमा दुधे बालक च्यापी साथमा लत्ता कपडाको पोको पारेर श्रीमान्को पछि लुरु÷लुरु भारत जान्थिन् सहारेकी अमृता बिक । घरमा साँझ बिहानको छाक जोहो गर्न मुस्किल भएपछि घरमा ताल्चा लगाएर कमाउन भारत जान बाध्य थियो, अमृताको जोडी । १४ वर्षकै कलिलो उमेरमा विवाह बन्धनमा बाँधिएकी अमृतालाई कसरी घर व्यवहार चलाउने त्यसको थाहै थिएन् । नत उनको श्रीमान्लाई नै ।
एकातिर जोडीको परिपक्वता र घरको गरिबी त्यसैमाथि अन्तरजातीय विवाह भएकाले समाजको लान्छनाले गाउँमा बस्न गाह्रो भएकाले भारत जानुभन्दा कुनै अर्काे विकल्प थिएन उनीहरुसँग । ‘छिमेकमा बाहुनकी छोरी दलितसँग विवाह गरी भनेर कुरा काट्न थाले’ उनले भनिन्, ‘एकतिर समाजको लान्छना र अर्काेतिर घरमा साँझ बिहान कै छाक जोहो गर्न पनि मुस्किल हुनाले भारत जानुपर्ने बाध्यता थियो ।’
तर, पछिल्लो समय अमृताको दैनिकी भने फेरिएको छ । आजभोली अमृताले गाउँमै व्यवसाय सुरु गर्न थालेकी छिन् । वाम संस्थाद्धारा सञ्चालित महिला आर्थिक सशक्तिकरण कार्यक्रम अन्तर्गतको समूहबाट ऋण लिएर गाउँमा उनले नास्ता पसल सञ्चालन गरेकी छन् । जुन पसल यनको राम्रो आम्दानी स्रोत बन्न पुगेको छ ।
समूहबाट सुरुवातमा आठ सय रुपैंयाँ ऋण लिएर नास्ता पसलका लागि आवश्यक पर्ने सामग्री जुटाइ पसल सुरु गरेकी उनले अर्काे हप्ता पनि दुई हजार ऋण लिइन् । त्यसपछि उनले प्राविधिक सहयोगको रकमबाट १२ हजार रुपैंयाँ लगेर ग्यास र भाँडाहरु थप्दै गइन् र घर नजिकै पसलको सुरुवात गरिन् । दिनप्रतिदिन उनको व्यापार बढ्न थाल्यो ।
अहिले उनले मासिक १५ हजार बरावरको आम्दानी गर्न थालेकी छिन् । आम्दानी हुन थालेपछि उनी व्यवसायलाई बढाउने योजनामा छिन् । उनी भन्छिन् ‘अहिले भारत जानु पर्दैन, गाउँमै पैसा जुटाउन थालेकी छु’ त्यतिमात्र नभएर उनले आफ्नो छोरालाई राम्रो बोर्डिङमा पढाउने सोच बनाएकी छिन् । त्यसको लागि उनले अहिलेदेखि नै बचत गर्न थालेको बताइन् ।
अमृताको कमाई देखेर अहिले उनका श्रीमान् शम्भु र सासु नन्दकली पनि खुसी देखिन्छन् । बुहारीलाई उनले पनि पसलमा सहयोग गर्न थालेकी छिन् । बुहारीले नास्ता पसलबाट पैसा कमाउन थालेपछि अहिले घरखर्च चलाउन सहज भएको उनले बताइन् । उनी भन्छिन् । ‘पहिला घरखर्च चलाउन होटलमा भाँडा धुने गर्थे तर अहिले बुहारीले पसल गर्न थालेपछि उनीसँगै काम गर्छु अर्काको काम गर्न जान पर्दैन ।
प्रकाशित मिति: ६ कार्तिक २०७३, शनिबार ११:४५
