काठमाडौँ, ३ कात्तिक । बिमा समितिले कृषि बिमालाई अनिवार्य गरेपछि यसप्रति कम्पनीहरूको पनि आकर्षण बढ्दै गएको छ । समितिका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा एनएलजी इन्स्योरेन्सको हिस्सा सबैभन्दा बढी देखिएको छ भने सबैभन्दा कम कृषि बिमा गर्ने कम्पनीमा सरकारी स्वामित्व राष्ट्रिय बिमा कम्पनी छ ।
समितिको तथ्यांकअनुसार कुल बिमांक रकममध्ये एनएलजीको हिस्सा २९.४१ प्रतिशत छ । राष्ट्रिय बिमा कम्पनीले भने कुल बिमांक रकमको जम्मा ०.४४ प्रतिशतमात्रै हिस्सा ओगटेको छ । गत आवमा ५ अर्ब ९९ करोड रकमबराबरको कृषि बिमा भएको थियो ।
समितिका अनुसार बिमांक रकमको आधारमा सिद्धार्थ इन्स्योरेन्स कम्पनी दोस्रो स्थानमा छ । कम्पनीले कुल बिमांक रकमध्ये १५.८८ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ । यस्तै, शिखर इन्स्योरेन्स र नेपाल इन्स्योरेन्स तेस्रो स्थानमा छन् । । यी कम्पनीहरूले ९.५२ र ९.६५ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको समितिको तथ्यांकले देखाएको छ ।
नेपालको कृषि क्षेत्रलाई व्यवसायीकरण गर्न कृषि विकास मन्त्रालयले ०६९ माघ १ गतेदेखि कृषि बिमा कार्यक्रमको सुरुवात गरेको हो । मन्त्रालयले सुरुवात गरेको कार्यक्रमलाई अगाडी बढाउँदै बिमा समितिले आव ०७०/७१ देखि कृषि तथा पशु बिमालाई अनिवार्य गरेको छ ।कारोबार दैनिकमा खबर छ ।
यद्यपि, बिमकहरू कृषि बिमाप्रति उदासिन देखिएपछि समितिले ०७१ फागुनमा नै कम्पनीहरूलाई जिल्ला नै तोकेर कृषि बिमा गर्न निर्देशन दिएको थियो ।
कृषि बिमाप्रति कृषकहरूलाई प्रेरित गर्न सरकारले अनुदान रकमको समेत व्यवस्था गरेको छ । सुरुवातमा ५० प्रतिशत अनुदान दिँदै आएको सरकारले ०७१/७२ देखि भने ७५ प्रतिशत अनुदान वितरण गरेको छ ।
केही कम्पनीहरूले समितिले तोकेको जिल्लामा कृषि बिमा कार्यालय स्थापना गरी कृषि बिमा लेख जारी गरेका छन् भने केही कम्पनीहरूले नेपालभर नै कृषि बिमा योजना सञ्चालन गर्न थालेका छन् ।
पछिल्लो समय कृषि बिमाका बारेमा व्यापक प्रचारप्रसार हुन थालेको छ । फलस्वरूप कृषकहरू कृषि बिमाप्रति सचेत हुन थालेका छन् । यसले गर्दा बिमा कम्पनीहरूलाई कृषि बिमातर्फ आकर्षित गरेको समितिका उपनिर्देशक कुन्दन सापकोटाले बताए । तर, कृषि बिमालाई अझै विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यक रहेको उनले औंल्याए ।
कृषि बिमाअन्तर्गत कम्पनीहरूले बाली बिमा, पशु बिमा, माछा बिमा र पन्छी बिमा योजनाहरू जारी गर्दै आएका छन् । गत आवको अन्त्यसम्ममा कृषि बिमाबापत कम्पनीहरूले २७ करोड ६७ लाख रुपैयाँ बिमा शुल्क आम्दानी गरेका छन् ।
त्यस्तै, १५ करोड ९५ लाख रुपैयाँ दाबी भुक्तानीसमेत गरेका छन् । गत आवमा कृषि बिमाका लागि सरकारले २० करोड ७५ लाख अनुदानसमेत प्रदान गरेको छ ।
बिमा कम्पनीहरूले अघिल्लो आवको तुलनामा गत आवमा ८८ प्रतिशतल बढी कृषि बिमा जारी गरेका छन् । गत आवमा ५ अर्ब ९९ करोडबराबरको कृषि बिमा गरेका कम्पनीहरूले अघिल्लो आवमा भने जम्मा ३ अर्ब १८ करोड बराबरको कृषि बिमा गरेका थिए ।
प्रकाशित मिति: ३ कार्तिक २०७३, बुधबार ०७:०७
