निजामती सेवामा ०६० सालदेखि सुरुवात गरेका शेखर पौडेल उपसचिव हुन् । हाल लमजङ जिल्लाको स्थानीय विकास अधिकारीको रुपमा कार्यरत पौडेलसँग थुप्रै मन्त्रालय र कार्यालयहरूमा काम गरेको अनुभव छ । पछिल्लो समय कार्यव्यस्तताका कारण परिवारमा समय दिन नसकिरहेका पौडेल सेवाअवधिभरि सचिव कसो बन्न नसकिएला र ? भन्छन् । ‘अझै थुप्रै समय बाँकी छ’, उनले भने, ‘खुला प्रतिस्पर्धा गर्न पाएँ भने सहसचिवमा नाम त अवस्य निकाल्छु ।’ उनमा सचिव बन्ने आत्मविश्वास दृढ छ ।
कहिलेदेखि भयो निजमती सेवाको सुरुवात ?
२०६० सालमा शाखा अधिकृतबाट निजामती सेवाको जागिर सुरु गरेका पौडेलको पहिलो पोस्टिङ तत्कालीन विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयमा भएको थियो । त्यहाँ उनले १८ महिन काम गरे । त्यसपछि झण्डै दुई वर्ष गृह मन्त्रालयमा काम गरेका पौडेलले अध्यागमन विभाग, एयरपोर्ट, तत्कालीन जलस्रोत मन्त्रालय अन्तर्गत सिचाइ विभाग, सार्वजनिक संस्थान निर्देशक बोर्ड, उद्योग मन्त्रालय, अख्तियारका साथै मनाङ जिल्लामा समेत काम गर्न भ्याए । जहाँजहाँ काम गरे उनले दक्षता अनुसार कार्यसम्पादन गरे । ‘मेरो कार्यसम्पादनबाट कसैलाई पनि असन्तुष्ट बनाइन’, दाबी गर्दै पौडेल भन्छन्, ‘लमजुङ जिल्लामा एलडीओ भएर आएको १४ महिना भयो । मेरो तर्फबाट राम्रो कार्यसम्पादन गरेको छु जस्तो लाग्छ ।’
कस्तो छ निजामती सेवा ?
निजामती सेवा बाहिरबाट हेर्दा र सुन्दा जति रमाइलो छ वास्तवमा त्यति नै चुनौती पूर्ण रहेको उनको अनुभव छ । ‘जनताको सेवा गर्नु कदापि सजिलो छैन’, उनले अनुभव सुनाए, ‘ग्रामीण भेगका सर्वसाधारणदेखि विभिन्न राजनीतिक दल र संघसंस्थाको चित्त बुझाउने दायित्व कम चुनौतीपूर्ण छैन ।’ झण्डै १३ वर्षको सेवाअवधिमा उनले धेरै उतार चढाव भोगेका रहेछन् । गाउँको साधारण व्यक्तिदेखि सांसद, मन्त्री सबैलाई उनले भोगी सकेका छन् । ग्रामीण भेगको साधारण व्यक्तिको काम गर्दा अत्यन्तै सन्तुष्टि मिल्ने गरेको उनको भोगाइ छ ।
यसकारण चुनौतीपूर्ण सेवा
‘स्थानीय निकायमा जनप्रतिनिधि नरहेको अवस्थामा कर्मचारीले काम गर्दाको कठिनाइ बयान गरेर साध्यनै छैन’, पौडेल भन्छन् । ‘लामो समयदेखि जनप्रतिनिधिहरू छैनन्’, उनले भने, ‘यस्तो अवस्थामा काम गर्नु भनेको चुनौतीपूर्ण नै हुन्छ ।’ जोखिम र चुनौतीमा काम गरेर सेवाग्राहीलाई सुन्तुष्टि दिनको आनन्द आफ्नै खालको हुने गरेको उनको अनुभव छ ।
सहयोगको संस्कार लेनदेनमा परिणत
‘सहयोग संस्कारको कुरा रहेछ’, उनले सुनाए, ‘सहयोग लेनादेनमा गइसक्यो । समाज त्यो खालको भइसके छ ।’ कसैले सहयोग चाहँदा त्यसमा उसको स्वार्थ लुकेको हुने गर्छ भन्ने मान्यता उनीमा छ । एलडीओ भएर काम गर्दा लमजुङका सबै राजनीतिक दल, सर्वसाधारण र संघसंस्थालाई आफूले साधान स्रोतले भ्याएसम्म सहयोग गरेको पौडेलले बताए ।
लमजुङमा ९५ प्रतिशत कार्यसम्पादन
लमजुङ जिल्लामा आफ्नो कार्यकालमा ९५ प्रतिशतसम्म कार्यसम्पादन गरेको पौडेलको दाबी छ । ‘मभन्दा अगाडि के भएको थियो ? तुलना गर्नु पर्छ’, उनले भने, ‘यो वर्ष निकै राम्रो । काम भएको छ । बहुवर्षीय योजनाहरुबाहेक । अरु कार्यहरूमा राम्रोसँग कार्यसम्पादन गरेको छु । र मातहतले पनि राम्रो काम गरेका छन् ।’
जलस्रोत मैत्री बनाउने मेरो उद्देश्य
लमजुङ जिल्ला मुलुकै दोस्रो ठूलो जलस्रोतको धनी जिल्ला रहेको बताउँदै पौडेल भन्छन्, ‘जिल्लालाई जलस्रोत मैत्री बनाउने मेरो पहल छ ।’ उनी यो जिल्लामा कृषि, पर्यटन र जलस्रोतको विकासमा अलि धेरै ध्यान दिएको उल्लेख गर्छन् । लमजुङ भएर अन्नपूर्ण पदयात्राको सुरुवात हुने भएकाले पनि लमजुङको विकासमा कृषि र पर्यटनले बढी महत्व राख्ने उनको बुझाइ छ ।
दुई वर्ष गृह मन्त्रालयमा काम गरेका पौडेलले अध्यागमन विभाग, एयरपोर्ट, तत्कालीन जलस्रोत मन्त्रालय अन्तर्गत सिचाइ विभाग, सार्वजनिक संस्थान निर्देशक बोर्ड, उद्योग मन्त्रालय, अख्तियारका साथै मनाङ जिल्लामा समेत काम गर्न भ्याए । जहाँजहाँ काम गरे उनले दक्षता अनुसार कार्यसम्पादन गरे ।
राजमार्गहरू अन्तर्राष्ट्रियस्तरका छैनन्
पौडेलले अहिलेसम्म जापान, कोरिया, सिङ्गापुर, मलेसियाललगायत अधिकांश एशियन मुलुकको भ्रमण गरिसकेका छन् । जति पनि देशको भ्रमण गरेका छन् उनले त्यहाँको विकास देखेर त्यस्तै गर्न पाए हुन्थ्यो भन्ने सोँच पनि राख्छन् । उनले भने, ‘हाम्रो मुलुकको राष्ट्रिय राजमार्गहरू नै अन्तर्राष्ट्रियस्तरको छैनन् । यतातिर हामी सबैले ध्यान दिनुपर्छ ।’
परिवार निजामती सेवामा आकर्षित
गृह जिल्ला सुर्खेतमा प्रारम्भीक अध्ययन गरेका पौडेलको घरपरिवार निजामती सेवाबाट प्रभावित थियो । सोही कारण पौडेललाई निजामती सेवामा आबद्ध हुन ठूलो मद्दत पुग्यो ।
यसरी भयो मेरो बिहे
पौडेलको विवाह मागी बिहे हो । स्कूल र कलेज पढ्दा उनलाई मायाप्रेमबारे खासै चासो रहेन । ‘मायाप्रेम सामान्यबाहेक अरु केही भएन’, उनी स्मरण गर्दै भन्छन्, ‘आफ्नो करियरलाई हेरेर म दायाँबायाँ गरिन ।’ ‘विद्यालय र कलेजका बेला मलाई मनपराउनेहरू थिए नि’, हाँस्दै उनी भन्छन्, ‘त्यतातिर खासै ध्यान दिइएन ।’
श्रीमतिलाई निरास बनाएको छैन
पछिल्लो समय निजामती सेवाको जिम्मेवारीका कारण घरपरिवारलाई समय दिन नसकेकोमा भने पौडेल नरमाइलो मान्छन् । ‘मेरो जिम्मेवारी अनुसार घरपरिवारलाई समय दिन सकिरहेको छैन’, उनी भन्छन्, ‘तर समय हुनेवित्तिकै परिवारहरूलाई समय दिने गरेको छु । घुमाउन पनि लैजान्छु ।’ मुलुकभित्र र भारतसम्म परिवारलाई लिएर गएको उनले बताए । उनले श्रीमतिलाई अहिलेसम्म निरास नबनाएको दाबी पनि गरे ।
एक्सन फिल्म मन पर्छ
उपसचिव पौडेलले फिल्म हेर्न पनि मन पराउँछन् । ‘मलाई एक्सन फिल्म हेर्न मनपर्छ’, उनले भने, ‘नेपाली फिल्म पनि हेर्छु । पछिल्लो पटक ‘छक्कापञ्जा’ भन्ने फिल्म हेरेको छु ।’ फिल्म आफूलाई मन परे पनि त्यसले उठाएका विषयवस्तु ग्रामीण भेगलाई समेटेकाले पनि राम्रो लागेको उनले उल्लेख गरे ।
दीपाश्रीलाई चिनेको छु !
पुराना कलाकार बासुदेव शर्मादेखि मदनकृष्ण श्रेष्ठ, हरिवंश आचार्य, दीपक गिरी, दीपाश्री निरौला, राजेश हमाल आदिलाई आफूले पर्दामा चिन्ने गरेको उनले सुनाए ।
गीत धेरै सुन्दिन
तपाई गीत कत्तिको सुन्नु हुन्छ भन्ने जिज्ञासामा उनी भन्छन्, ‘सुन्छु । तर अलि कम सन्छु । सदाबहार गीत मन पर्छ । नारायण गोपालका गीत मन पर्छ । हिन्दीमा भने पुराना गीत सुन्ने गरेको छु ।’
कलम चलाउन सकेको छैन
साहित्यतिरको रुचीका विषयमा भने उनी अलिक उत्साहित रहेछन् । भन्छन्, ‘साहित्य अध्ययनमा रुची छ । कलम चलाउन सकेको छैन ।’
प्रस्तुति : विमल योगी
प्रकाशित मिति: १७ पुष २०७३, आईतवार ११:०९
