चितवन, १३ पुस । दुहुनो पशुमा देखिने थुनेलो रोगका लागि ‘जेन्टामाइसिन’ नामक औषधि सबै भन्दा बढी प्रभावकारी भएको पाइएको छ । नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् अन्तर्गत रामपुरस्थित राष्ट्रिय गाई अनुसन्धान कार्यक्रमले विभिन्न जिल्लाका पशुमा गरेको एन्टिबायोटिक सेन्सिटिभीटी परीक्षणमा यो औषधि उपयुक्त ठहर्याएको हो ।
अनुसन्धानमा टेटरासाइक्लिन, क्लोरामफेनिकोल, इन्रोफ्लोक्सासिन पनि प्रभावकारी देखिए पनि पेनिसिलिन भने न्यून प्रभावकारी देखिएको कार्यक्रम प्रमुख डा माधवप्रसाद आचार्यले बताए ।
दुहुना पशुको ‘कल्चौडो र थुनमा समस्या आइ दूध उत्पादनमा कमी गराउने रोगलाई थुनेलो भनिन्छ्र ’। थुनेलो आर्थिक नोक्सान हुने रोगमध्ये एउटा प्रमुख रोग हो । परिषद्का अनुसन्धानकर्ता डा गीता पाण्डेका अनुसार थुनेलो लक्षण देखिने र नदेखिने गरी दुई किसिमका हुुन्छन् । थुनेलो भएमा थुन र कल्चौडो सुनिने, दूधमा रगत देखिने, साना गाँठा हुने, कल्चौडो र थुन छाम्दा कडा र तातो हुने तथा दूध पनि पर्याप्त नआउने हुनुका साथै समयमा उपचार नगरे थुन कानो हुने र झर्न पनि सक्ने उनले उल्लेख गरे ।
लक्षण नदेखिने थुनेलो भएमा कल्चौडो वा थुन सुन्निएको हुँदैन तर दूध उत्पादनमा २५ देखि ३० प्रतिशतले कमी आउने उहाँले जानकारी दिए ।
राष्ट्रिय गाई अनुसन्धान कार्यक्रमद्वारा आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा चितवनको माडी र कास्कीका एकसय २० गाईका ४८० दूधका नमुना परीक्षणमा ५०.४ प्रतिशत लक्षण नदेखिने किसिमको थुनेलो भेटिएको प्रमुख आचार्यले बताए ।
जसमध्ये स्टाफाइलोकोकसले ३४ प्रतिशत, इकोलाइले २२.८ प्रतिशत, इस्ट्रेप्टोकोकसले ११.४ प्रतिशत, सिउडोमोनसले चार प्रतिशत, स्टाफाइलोकोकस र इकोलाईको संयुक्त १५.२ प्रतिशत र अन्य किटाणुद्वारा ११.४ प्रतिशत थुनेलोको सङ्क्रमण भएको पाइएको उहाँले जानकारी दिए ।
रोग लाग्न नदिन गाई र गोठमा काम गर्नेले सरसफाइमा ध्यान दिनुपर्ने दूध सुक्ने बेलामा थुनभित्र एन्टिबायोटिक औषधि राखेर छोड्नु राम्रो हुने परिषद्का डा शिवहरि घिमिरेले बताए ।
दूध दोही सकेपछि थुनलाई पोभिडीन आयोडिन र गिलसरिन मिश्रित झोलमा डुबाउने गर्नाले पनि थुनेलो रोगको प्रकोपमा कमी ल्याउन सकिने उनको भनाइ छ ।
रासस
