बझाङ, ७ मङ्सिर । अधिकांश समय भारतको पन्बमा रोजगारी गरेका गडराया गाविस– ४ का ६० वर्षीय डबु सार्की यतिबेला घरमै बसेर आम्दानी गरिरहेका छन् ।
घरमा खान लगाउन नपुग्ने भएपछि १० वर्षको उमेरमा बाबुसँगै भारत गएर रोजगारी गरेका सार्र्कीलाई अहिले पछुतो लागिरहेको छ । “घरमै लाखौँ रुपैयाँ आम्दानी गर्न सकिन्छ भनेर थाहा पाएको भए भारतमा समय बिताउने थिइन,” उनले भने– “उहिल्यै यस्तो काम गरेको भए मनग्य आम्दानी गर्न सकिने थियो ।”
भारतबाट शरीरमा लगाएको एक जोर लुगा बाहेक केही ल्याउन नसकेको सार्की बताउँछन् । उनले आफूसँग भएको तीन रोपनी तथा अरु दुई रोपनी जमिन भाडामा लिएर तरकारीखेती गरिरहरेका छन् । “तरकारीबाट वार्षिक रु एक लाख ५० हजारसम्म आम्दानी हुन्छ,” उनले भने । गाउँकै सहकारीबाट मासिक तीन प्रतिशत ब्याजमा रु २५ हजार रकम लिई उनले तरकारीखेती सुरु गरेका हुन् । सार्कीले अहिले ‘एक घर एक बारी’ भन्दै बर्सेनि रायो, काउली, प्याज र गोलभेँडाका बिरुवा आफनो टोलमा वितरण गर्दै आउएका छन् ।
गाउँले सबै मुला र आलुको तरकारीमा निर्भर थिए । गोलभेँडा, काउली, रायो र प्याज लगाउने चलन थिएन । सार्कीले लगाउन थालेपछि उहाँकै सिको गरेर गाउँका अरुले पनि तरकारीखेती गर्न थालेका स्थानीयवासी हस्तु सुनार बतार्ँछन् । “गाउँमा अहिले युवाको तरकारीखेतीमा आकर्षण बढ्दै गएको छ,” उनले भने । तमैल बजार, कालुखेती र घाँट खोला बजारमा गडरायाका दलित परिवारले तरकारी बिक्री गर्दैैआएका छन् । उनीहरुले तरकारी पिठ्ठ्युमा बोकेर बजारसम्म पु¥याउने गरेका छन् ।
यसैगरी गडराय– ९ गोर्खाली गाउँका ३९ वर्षीय चन्द्रबहादुर सिंहले गाउँमै नर्सरी स्थापना गरी २५ हजार स्याउको तथा २० हजार दाँते ओखरका बिरुवा उत्पादन गरेका छन् । “वार्षिक रु पाँच लाखदेखि रु ६ लाखसम्म घरमै बसिबसी आम्दानी गर्दैआएको छु,” उनले भने ।
उनी गाउँकै विद्यालयमा निजी स्रोतबाट शिक्षक समेत छन् । “शिक्षण पेसाबाट चार वर्षमा कमाउने पैंसो नर्सरीबाट एक वर्षमै कमाउन सकियो,” उनले भने । शिक्षण पेसामा भन्दा कृषि पेसामा भविष्य रहेको उनी बताउँछन् ।
रासस
